सिन्धुली । कमलामाई नगरपालिका–६, रातमाटामा अहिले लुगा सिउने मेसिनको आवाज गुञ्जिन थालेको छ ।
यो कुनै ठूलो औद्योगिक प्रतिष्ठानको होइन, स्थानीय ६ जना महिलाले सामूहिक रूपमा सञ्चालन गरेको फाइबर झोला उद्योगको आवाज हो ।
सीताकुमारी कार्की, सुमित्रा घलान, सकलीमाया पाख्रिन, अन्जु श्रेष्ठ, कविता थापा र अनिता घोलेले संयुक्त रूपमा स्थापना गरेको उक्त उद्योगले उनीहरूलाई गृहिणीबाट सफल उद्यमीको परिचय दिलाएको छ ।
एक समय चुलोचौको र घरायसी काममा सीमित रहेका यी महिलाहरू आज जिल्लामै प्रेरणादायी उद्यमको जग बसालिरहेका छन् ।
उद्यमीमध्येकी एक सीताकुमारी कार्की विगत सम्झँदै भन्नुहुन्छ, “बिहान–बेलुकाको घरायसी काम सकेपछि हामीसँग खासै काम हुँदैनथ्यो । मोबाइलमा घण्टौँ समय बित्थ्यो । फेसबुक र टिकटक हेर्दाहेर्दै दिन बितेको पत्तै हुँदैनथ्यो, तर त्यसबाट कुनै आम्दानी हुँदैनथ्यो ।”
उनीहरूको जीवनमा परिवर्तनको मोड कमलामाई नगरपालिकाले आयोजना गरेको १० दिने फाइबर झोला निर्माण तालिमबाट आयो ।
तालिममा १४ जना महिलाले सहभागिता जनाएका थिए । तालिमपछि अधिकांश सहभागीले त्यसलाई सामान्य सीपका रूपमा लिए पनि सीतासहित ६ जनाले यसलाई व्यवसायमा रूपान्तरण गर्ने अठोट गरे ।
गत वैशाखमा तालिम सम्पन्न भएलगत्तै उनीहरूले उद्योग सञ्चालनको तयारी थाले । नयाँ मेसिन खरिद गर्ने बजेट नभएकाले पाँच ओटा सेकेन्ड ह्यान्ड मेसिन खरिद गरी आवश्यक कच्चा पदार्थ जुटाए ।
सामूहिक रूपमा सङ्कलन गरिएको १ लाख रुपियाँको लगानीमा वैशाख ३१ गतेदेखि उद्योग सञ्चालनमा आएको हो ।
उद्योग ठूलो लगानीबाट नभई सानो पुँजी र ठूलो आत्मविश्वासबाट सुरु भएको हो । घरको सम्पूर्ण जिम्मेवारी पूरा गरेपछि दिउँसोको फुर्सदिलो समय उद्योगमा खर्च गर्ने उनीहरूको अभ्यासले समयको सदुपयोग मात्र होइन, आर्थिक आत्मनिर्भरताको ढोका पनि खोलेको छ ।
उद्यमीहरू भन्छन्, “उद्योग सुरु गरेपछि हामी स्वरोजगार भएका छौँ । समयको अत्यन्तै राम्रो उपयोग भएको छ । समाजले हेर्ने दृष्टिकोण पनि सकारात्मक बनेको छ, जसले हामीलाई अझ उत्साहका साथ काम गर्न प्रेरित गरेको छ ।”
नयाँ उद्योगका लागि बजार विस्तार चुनौतीपूर्ण हुने भए पनि उनीहरूले बिस्तारै आफ्नो उत्पादनको बजार बनाउँदै लगेका छन् ।
हालसम्म करिब ८ सय थान फाइबर झोला बिक्री गरिसकेका छन् । प्रति झोला २५ रुपियाँका दरले बिक्री हुने गरेको छ । अहिले पनि उनीहरूसँग सयभन्दा बढी झोला तयारी अवस्थामा रहेको छ ।
उत्पादित झोलाको गुणस्तर राम्रो भएकाले स्थानीय बजारबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया पाइरहेको उनीहरूको भनाइ छ ।
प्लास्टिकजन्य झोलाको वातावरणमैत्री विकल्पका रूपमा फाइबर झोलाको माग आगामी दिनमा अझ बढ्ने उनीहरूको विश्वास छ ।
यद्यपि, उद्योगलाई दीगो र व्यावसायिक रूपमा विस्तार गर्न केही चुनौती अझै बाँकी छन् । उत्पादन क्षमता वृद्धि गर्न आधुनिक मेसिन, गुणस्तरीय कैँची तथा पर्याप्त कच्चा पदार्थसहित आवश्यक उपकरणको अभाव रहेको उनीहरू बताउँछन् ।
सम्बन्धित निकायबाट आवश्यक सहयोग प्राप्त भए उद्योगलाई अझ विस्तार गर्दै स्थानीय महिलाका लागि रोजगारी सिर्जना गर्न सकिने उनीहरूको अपेक्षा छ ।