ललितपुर । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय बाल सङ्गठन (युनिसेफ) ले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) प्रयोग गरी बालबालिकालाई यौनजन्य रूपमा चित्रण गर्ने सामग्रीको सिर्जना, स्वामित्व तथा वितरणलाई कानुनी रूपमा अपराध घोषणा गर्न विश्वभरका सरकारहरूलाई आह्वान गरेको छ ।
युनिसेफले २०८२ माघ २१ गते सार्वजनिक गरिएको ‘डिपफेक अब्युज इज अब्युज’ शीर्षकको वक्तव्यमा युनिसेफले जेनेरेटिभ एआईको तीव्र विकाससँगै बालबालिकामाथि यौन हिंसा र दुरुपयोगका घटना बढ्दै गएको जनाएको छ ।
प्रविधिको दुरुपयोगले बाल संरक्षण अधिकारमा नयाँ खालका जोखिम सिर्जना गरेको संस्थाको चेतावनी छ ।
एआईमार्फत तयार पारिएका यौनजन्य सामग्री तीव्र रूपमा फैलिँदै गएको र विद्यमान कानुनहरूले त्यसलाई नियन्त्रण गर्न नसकिरहेको उल्लेख गर्दै युनिसेफले तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्न आग्रह गरेको हो ।
युनिसेफ, इन्टरपोल तथा बाल अधिकार संस्था ‘इसीप्याट’द्वारा गरिएको अध्ययनअनुसार ११ देशका कम्तीमा १२ लाख बालबालिका यौनजन्य ‘डिपफेक’ सामग्रीबाट पीडित भइसकेका छन् ।
यस्ता तस्बिर र भिडियोहरू वास्तविक नभए पनि त्यसले निम्त्याउने असर अत्यन्तै वास्तविक र गम्भीर हुने युनिसेफले स्पष्ट पारेको छ ।
पीडित बालबालिकाले गहिरो मानसिक आघात, सामाजिक अपहेलना र दीर्घकालीन तनाव भोग्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुने उल्लेख गरिएको छ ।
हाल नियमनकारी निकाय तथा कानुन कार्यान्वयन गर्ने संस्थाहरूले एआईबाट निर्मित बाल यौन दुरुपयोग सामग्री तीव्र रूपमा बढिरहेको जनाउँदै आएका छन् ।
ब्लुमबर्गले इन्टरनेट सुरक्षा संस्थाहरूलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित गरेको विश्लेषणअनुसार सन् २०२५ को पहिलो छ महिनामै यस्ता ‘सिन्थेटिक’ सामग्री समेटिएका वेबपेजहरूको सङ्ख्या झण्डै ४ सय प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
